DO SÁBADO AO KYRIAKĒ HĒMERA: UMA RECONFIGURAÇÃO CRISTOLÓGICA DO TEMPO
Resumo
Este artigo demonstra que a emergência do domingo no cristianismo primitivo decorre da ressurreição de Cristo como evento protológico-escatológico, e não de imposição eclesiástica tardia. Por meio de análise exegética (grego/hebraico), interação histórico-dogmática e diálogo crítico com a literatura contemporânea — incluindo a posição adventista —, sustenta-se que o kyriakē hēmera constitui o cumprimento escatológico do sábado.
Palavras-chave: sábado; domingo; ressurreição; nova criação; teologia bíblica; escatologia.
---
1. Introdução
A discussão sobre sábado e domingo exige uma abordagem que integre exegese, teologia bíblica e história da igreja. Argumenta-se aqui que o eixo hermenêutico não é legal, mas cristológico: a ressurreição reconfigura o tempo.
---
2. Exegese do Primeiro Dia
Mateus 28:1:
> Ὀψὲ δὲ σαββάτων, τῇ ἐπιφωσκούσῃ εἰς μίαν σαββάτων¹
Marcos 16:2:
> καὶ λίαν πρωῒ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων²
A expressão μία τῶν σαββάτων reflete o hebraico אֶחָד בַּשַּׁבָּת, indicando início de ciclo.
Gênesis 1:5 (LXX):
> καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα μία³
---
3. Hebreus 3–4: O Descanso Escatológico
Hebreus 4:9:
> ἄρα ἀπολείπεται σαββατισμὸς τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ⁴
O termo σαββατισμός indica participação escatológica no descanso de Deus, não mera observância semanal.
---
4. Prática Apostólica
Atos 20:7:
> Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων συνήγμενων ἡμῶν κλάσαι ἄρτον⁵
1 Coríntios 16:2:
> κατὰ μίαν σαββάτου ἕκαστος ὑμῶν παρ’ ἑαυτῷ τιθέτω⁶
---
5. O Dia do Senhor
Apocalipse 1:10:
> ἐγενόμην ἐν πνεύματι ἐν τῇ κυριακῇ ἡμέρᾳ⁷
---
6. Testemunho Patrístico
Inácio de Antioquia:
> μηκέτι σαββατίζοντες, ἀλλὰ κατὰ κυριακὴν ζῶντες⁸
Justino Mártir:
> "No dia chamado do sol, todos se reúnem..."⁹
---
7. Agostinho (Latim)
> Dominicus dies... a resurrectione Domini coepit habere solemnitatem¹⁰
---
8. Calvino (Francês)
> *Le sabbat a esté aboly quant à la cérémonie...*¹¹
---
9. Debate Contemporâneo
D. A. Carson: cumprimento, não transferência.
Richard Bauckham: origem apostólica do domingo.
N. T. Wright: ressurreição como nova criação.
---
10. Interação com o Adventismo
Samuele Bacchiocchi argumenta que o domingo deriva de influência romana tardia.¹²
Resposta:
1. Evidência pré-constantiniana (Inácio, Justino)
2. Base neotestamentária consistente
3. Falha em integrar tipologia bíblica
---
11. Conclusão
O domingo emerge como expressão inevitável da nova criação em Cristo.
---
Notas de Rodapé
1. Nestle-Aland 28, Mt 28:1.
2. NA28, Mc 16:2.
3. LXX, Gn 1:5.
4. NA28, Hb 4:9.
5. NA28, At 20:7.
6. NA28, 1Co 16:2.
7. NA28, Ap 1:10.
8. Ignatius, Magnesians 9.1.
9. Justin Martyr, First Apology 67.
10. Augustine, Epistola 55, NPNF1.
11. Calvin, Institution, 1559 ed.
12. Bacchiocchi, From Sabbath to Sunday, p. 213.
---
Bibliografia
BACCHIOCCHI, Samuele. From Sabbath to Sunday. Rome, 1977. CARSON, D. A. From Sabbath to Lord’s Day. Grand Rapids: Zondervan, 1982. BAUCKHAM, Richard. The Lord’s Day. 1984. WRIGHT, N. T. The Resurrection of the Son of God. 2003. CALVIN, Jean. Institution de la Religion Chrétienne. 1559. AUGUSTINE. Nicene and Post-Nicene Fathers.
---
Sócrates Randinely De Lucena
Nenhum comentário:
Postar um comentário